WELKOM OP DE WEBSITE VAN

H.W.G. van Blokland-Visser

300 JAAR HANDEL IN SUIKER 1695-1905
(door H.W.G. van Blokland-Visser)
* * *
DE SUIKERRAFFINADERIJEN EN
SUIKERRAFFINADEURS TE DORDRECHT

DEEL 11

DE SUIKERRAFFINADERIJEN EN SUIKERRAFFINADEURS TE DORDRECHT

Wijnstraat periode en eigenaren link
(bij Groothooft) SUIKERRAFFINADERIJ ,,De Toelast,, 
Wijnstraat nrs 61/63 
vanaf 1763 H. Backer/ J.M. Dam/W. Hardus
vanaf 1782 J.Meijer jr/I. de Kuyser/Gebr. v Meeteren/ H.J.Backer & H.Selis
Eigenaren
(bij Groothooft) SUIKERRAFFINADERIJ ,,De Ossekop,,
Wijnstraat 87/Kuipershaven pakhuizen W.I.C.
vanaf 1686 H.Vingerhoed & A. Wigman/ Fr.Muhlhoff
vanaf 1715 Fr.Wilkens
vanaf 1790 J. Backer
Eigenaren
(bij Nieuwbrug) SUIKERRAFFINADERIJ
Wijnstraat nr 134/Nieuwbrug
vanaf 1708 Gebr v Stock
vanaf 1733 J.H.Scheffer/den Besten/Veen
vanaf 1751 v/d Broek/den Ouden
vanaf 1759 Antonie en Johannes en Isaac Kisselius
Eigenaren
(bij Nieuwbrug) SUIKERRAFFINADERIJ ,,Wijnstraat 138/140,,
Wijnstraat 138/140
vanaf 1731 H. Yssendorp/ A.Backer
vanaf 1768 P.van Volkom/ M.van Meeteren
Eigenaren
(bij Wijnbrug) SUIKERRAFFINADERIJ Wijnstraat Scheffer
Wijnstraat
Jan (Joan) Hendrik Scheffer Eigenaren
Wolwevershaven    
SUIKERRAFFINADERIJ ,,Stockholm,,
Wolwevershaven 21
vanaf 1730 Johan Anthony Bruyn
vanaf 1738 Adriaan Onder de Linden /E.Sweth
afbeeldingen okt '10
Eigenaren
Kuipershaven    
SUIKERRAFFINADERIJ ,,De Spijkermand,,
Kuipershaven 105
vanaf 1749 Chr. Duffer/A.de Heer/ D.van Andel/ P.Morje Eigenaren
SUIKERRAFFINADERIJ ,,de Suikermolen,, anno 1706 vanaf 1743 (fam. de Bruyn en de Bruyn de Neve) Eigenaren
Bagijnhof    
SUIKERRAFFINADERIJ ,,Het Suikerbrood,,
Bagijnhof/Achterom 
vanaf 1731 H. Kroese/ M.Lockerman/Willem Hordijk Eigenaren
Kalkhaven    
SUIKERRAFFINADERIJ Amsterdam  voor 1751-1870/1873 (Backer en Van der Elst / Backer en Rombouts) Eigenaren
(uitkomende Bomhaven) SUIKERRAFFINADERIJ ,,De Brantspuit,,
Kalkhaven 
vanaf ca 1733 Jan Rens/Arnold v/d Wall/ P.R.van Hoven/ C.v Verlee /Jacob v/d Elst Eigenaren
Marienbornstraat    
SUIKERRAFFINADERIJ  1781-voor 1785 Eigenaren
Wijngaardstraat    
SUIKERRAFFINADEUR Lockemeijer  - Eigenaren
Voorstraat    
SUIKERRAFFINADERIJ ,,De Raapkoek,,
Voorstraat/Melkpoortje
vanaf 1712 Hendrik Vriesendorp/Adriaan Onder de Linden/Sweth/Stoop Eigenaren
Nieuwe Haven / Hoge Nieuwstraat / Binnen Walevest    
SUIKERRAFFINADERIJ van Vugt en Broekhuijsen / Rens en Van de Wall -1815 Eigenaren
SUIKERRAFFINADERIJ anno 1699 1699-  Eigenaren
SUIKERRAFFINADERIJ De Zeelust/De Prins (Backer) vanaf 1793-voor1840 Eigenaren
(Dubbeldam) Rijksstraatweg/'s-Gravendeelsedijk/Lage Bakstraat    
Dordrechtsche Maatschappij van Beetwortelsuiker (A. Meeus) 1861-ca 1906/1907 Eigenaren

Algemene achtergrondinformatie

lijst van suikerraffinaderijen
(samengesteld door archivaris J.J. van Dalen in de Geschiedenis van Dordrecht)

1. Suikerraffinaderij,,DEN TOELAST,, Wijnstraat B 128
In oktober 1810 was de suikerraffinaderij ,,Den Toelast,, Wijnstraat B 128 van de Firma Backer en Selis als eerste begonnen in de regio met het produceren van ruwe beetwortelsuiker
In 1812 vragen zij officieel een licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
JOHANNES BACKER en HENDRIK SELIS (Firma Backer en Selis)

2. Suikerraffinaderij,,DEN OSSEKOP,, Kuipershaven B 297
In 1812 vragen zij officieel een licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
HILMAR JOHANNES BACKER (gaat samen met de Firma Backer en Selis)

3. Suikerraffinaderij,, HOOGE NIEUWSTRAAT A 521,,
In 1812 vragen zij officieel een licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
PETRUS DIEDERICH BACKER (gaat samen met de Firma Backer en Selis)

4. Suikerraffinaderij ,,BUITENKALKHAVEN D 175,,
In 1812 vragen zij officieel een licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
JOHANNES BACKER en JOHANNES ROMBOUTS /Firma Backer en Rombouts (gaat samen met de Firma Backer en Selis)

5. Suikerraffinaderij,, WIJNSTRAAT /BIJ DE NIEUWBRUG,,
In 1812 vragen zij officieel licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
Firma ANTONIUS KISSELIUS en zn (zij gaat samen met de Firma Kisselius en Rens)

6. Suikerraffinaderij,,NIEUWE HAVEN,,
In 1812 vragen zij officieel licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
JAN CORNELIS RENS en EVERHARD V/D WALL /Firma Rens en v/d Wall (gaat samen met de Firma Kisselius en Rens)

7. Suikerraffinaderij ,,WIJNSTRAAT/HOEK NIEUWBRUG,,
In 1812 vragen zij officieel licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
MATTHEUS VAN MEETEREN /Firma v Meeteren (gaat samen met de Firma Hordijk/v/d Elst en van Meeteren)

8. Suikerraffinaderij ,,HET SUIKERBROOD,, Bagijnhof/Achterom
In 1812 vragen zij officieel licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
Firma WILLEM HORDIJK ( gaat samen met de Firma Hordijk/v/d Elst en van Meeteren)

9. Suikerraffinaderij,,KALKHAVEN,,
In 1812 vragen zij officieel licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
Firma JOHANNES VAN DER ELST en zn (gaat samen met de Firma Hordijk/v/d Elst en van Meeteren)

10. Suikerraffinaderij,, DEN SPIJKERMAND,, Kuipershaven
In 1812 vragen zij geen officiele licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
(de suikerraffinaderij is hier niet voor ingericht)
FRANCOIS DUFFER /ZEEGER MORJE en DAVID CHRISTIAAN KOHN/Firma Duffer /Morje en Kohn

11. Suikerraffinaderij ,,DEN RAAPKOEK,, Boomstraat
In 1812 vragen zij geen officiele licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker.
(zij blijven alleen rietsuiker produceren)
FRANCOIS STOOP en SEBASTIAAN GIESSE /Firma Stoop en Giesse

12. Suikerraffinaderij DE SUIKERMOLEN,, Varkensmarkt
Het is niet bekend of zij in 1812 officiele licentie hebben aangevraagd bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
Everhardus Chevalier

13. Suikerraffinaderij ,, NIEUWE HAVEN /HOOGE NIEUWSTRAAT,, ???
In 1812 vragen zij een officiele licentie aan bij de regering tot het fabriceren van beetwortelsuiker
(maar kunnen nog niet besluiten of rietsuiker of beetwortelsuiker te gaan produceren)
WILLEM J.DE BRUYN DE NEVE

7 RAFFINADERIJEN volgens het belastingkohier van 8% van eind 1797 of 1798 (bron: SAD 4-240)

(NB. oude huisnummers)

(A518/519/520 = pakhuizen)
(A521 = onbewoond)
(A522 = Wm. Klijnzorgen, Coenraad Vriend)
(A523 = pakhuis)
B035        - raffinaderij 
(B049/50/51 = pakhuizen)
B143/144 - raffinaderij 
B300        - raffinaderij 
B303        - raffinaderij 
C0177      - suikerraffinaderij 
(C0178 = pakhuis)
D0155      - suikerbakkerij 
(D0175 = C.F. Backer)
D0853      - suikerraffinaderij 
(D0854 = J. van Leeuwen, Jan Taktor)

8 RAFFINADERIJEN volgens het belastingkohier 1802 (geen wijk A en C) (bron: SAD 6-4577)

B035 rafinaderij
B050 rafinaderij
B143 raffinaderij
B300 raffinaderij
B303 raffinaderij biljet
B315a raffinaderij biljet
D0155 raffinaderij
D0853 raffinaderij

9 RAFFINADERIJEN volgens het belastingkohier 1804 (bron: SAD 4-242)

(NB. oude huisnummers)

A518/519/520/521/522/523 - pakhuizen of raffinaderij
B035                                    - raffinaderij
B049/050                            - raffinaderij (doorgestreept: B50 Dirkje Tits)
B143/144                            - raffinaderij
B300                                    - raffinaderij
(B303 = Francois Duffer)
C0177/0178                        - raffinaderij
D0155                                  - raffinaderij
D0175                                  - rafinaderij
D0853/0854                        - raffinaderij

11 RAFFINADERIJEN volgens de hoofdgeld/quotisatie van 1808 (bron: SAD 5-894,895,896,897)

(oude huisnummers)

Raffinaderijen:
Hooge Nieuwstraat A521/522 - suiker-raffinaderij 
Wijnstraat B034/035 - raffinaderij 
Wijnstraat B050/051 - suiker raffinaderij 
Wijnstraat B143/144 - raffinaderij 
Kuipershaven B300 - suiker raffinaderij 
Kuipershaven B303 - suiker raffinaderij
Kuipershaven B314 1/2 - suiker raffinaderij
Voorstraat C0177/0178 - suiker raffinaderij 
Kalkhaven D0155 - suiker raffinaderij 
Kalkhaven D0156 - suiker raffinaderij 
Agterom D0853/0854 - suiker raffinaderij

Raffinadeurs:
Maartensgat A107 Hendrik Selis suiker raffinadeur
Nieuwehaven A427 D.C. Kuhn raffinadeur
Nieuwehaven A430 J.C. Rens raffinadeurs
Nieuwehaven A430 Cornelis Rens raffinadeurs
Wijnstraat B059 Sebstiaan Giesse raffinadeur?
Wijnstraat B150 H.F. Backer raffinadeur
Wijnstraat B183 J. Kisselius raffinadeurs
Wijnstraat B183 A. Kisselius raffinadeurs
Kuipershaven B299 W.J. de Bruijn de Neve raffinadeur
Kuipershaven B302 F. Duffer raffinadeur
Kalkhaven D0175 Joh. Rombouts raffinadeur
Kalkhaven D0183 Jacob van der Elst raffinadeur

RAFFINADEURS volgens de quotisatie van ca 1812/1813 (NB. geen wijk A/F) (bron: SAD 4-375)

(nieuwe huisnummers)

wijk/huisnr deel huis voornaam achternaam beroep belasting folionummer
B165 geheel Antonij Kisselius rafinadeur 150 9
B165 geheel Johannes Kisselius rafinadeur 150 9
B166 geheel Mattheus van Meeteren rafinadeur 425 9
B283 geheel Francois Duffer Cz rafinadeur 300 14
C0300 geheel Stoffel Bouwman rafinadeursknegt 30 15
C0384 geheel Pieter Hazenak rafinad.knegt 25 18
C0397 geheel Christoffel Munnik rafinadeursknegt 30 18
C0894 beneden Adam Peetzol rafinadeursknegt 15 33
C0895 beneden Ernst Elkenbragt rafinadeursknegt 30 33
C1195 geheel Carel Bosman rafinadeursknegt 15 48
C1371 beneden Johan Mighiel Littig rafinadeursknegt 25 54
C1448 geheel Martinus Riet rafinadeursknegt 15 56
C1538 geheel Nicolaas Philipsen rafinadeursknegt 15 58
D0168 geheel Johannes Rombouts rafinadeur 100 9

 

Raffinadeurs(knechten) en suikerbakkers op de lijsten van mannen tussen de 17-50 jaar uit december 1813
(bron: Stadsarchief Dordrecht (Erfgoedcentrum DiEP) 5-345)

* Cornelis Jacobus Rens, geb. 28-03-1774, 39 jaar, rafinadeur, A421; 
[bron: Wijk No 1. Lijst van Getrouwde Perzonen in deeze Wijk binnen Dordrecht Woonagtig Welke van 1 Januarij 1764 tot Ult(imo) December 1796 geboren zijn en alzoo den ouderdom van 17 tot 50 jaren, te rekenen op 1 Januarij 1814 ten vollen bereikt hebben. dd 29-12-1813]

* Adolf Gustaaf Wiemer, geb. 12-04-1770, raffin.knegt, A454;
* Willem Doenkamp, geb. september 1771, raffin.knegt, A521;
[bron: Wijk No 2. Naamlijst van Gehuwde manspersoonen van 17-50 Jaaren.]

* Gerrit Hendrik Hindersman, geb. 03-10-1768, 45 jaar, meester in een raffinaderij, A319;
* Lambertus van der Heijden, geb. 20-03-1765, 48 jaar, raffinadeursknegt, A340;
[bron: Wijk No 4. Lijst der getrouwde Mannen, welke op den Eersten Januarij 1814 den ouderdom van 17 Jaaren bereikt zullen hebben en nog geene vijftig Jaaren geworden zijn. dd 30-12-1813]

* Zeger Morjé, geb. 19-05-1781, 33 jaar, raffinadeur, B72;
* Frank van Scheers (doorgestreept Joh. van Rhijn), geb. 28-03-1780, 33 jaar, raffin.knegt, B75; 
* Johannes Kisselius, geb. 02-08-1778, 35 jaar, raffinadeur, B183;
* Mattheus van Meteren, geb. 03-06-1780, 33 jaar, raffinadeur, B184;
* Barend Wildeman, geb. 26-12-1763, 50 jaar raffinadeursknegt, B188;
[bron: Vijfde Wijk. Gehuwden.]

* Cristoffel de Munnik, geb. 1779, suikerbakker, C460;
* Johannis Diebelt, geb. 1770, suikerbakker, C562;
[bron: Naamlijst der getrouwde Manspersoonen den ouderdom van 17 tot 46 jaaren bereikt hebbende behoorende tot Wijk No. 7 binnen Dordrecht.] 

* Govert Corneus Stoop, geb. 1782, rafinadeur, C574;
[bron: Naamlijst der ongetrouwde den ouderdom van 17 tot 46 Jaaren bereikt hebbende, behoorende tot wijk N. 7 te Dordrecht]

* Adam Eikhoorn, geb. 1795, in een rafinarij, C859 ;
[bron: Naamlijst der Ongetrouwde Manspersoone den Ouderdom van 17 tot 46 Jaren bereikt hebbende gehorende tot Wijk N. 8 Binnen Dordrecht.]

* C.H. Nedermeijer,  geb. 16-01-1768, 45 jaar, suikerbakker, C1275;
* Carel Bosman,  geb. 29-03-1781, 32 jaar, suikerbakker, C1319;
[bron: Lijst van Gehuwde Manschappen van de 17 tot 50 Jaren In Wijk No. 11. dd 24-12-1813]

* Martinus Riet, geb. 1771, raffinadeursknegt (godsdienst: Luthers), C1592;
* Cristiaan Warnek, geb. 1782, raffinadeursknegt (godsdienst: Luthers), C1632;
* Johannus Berens, geb. 12-05-1766, raffinadeursknegt (godsdienst: Roomsch), C1636;
* Nicolaas Flipsen, geb. 1770, raffinadeursknegt (godsdienst: Roomsch), C1680;
* Philip Sluter, geb. 1764, raffinadeursknegt (godsdienst: Luthers), C1804;
* Jan Smitsert, geb. 1778, raffinadeursknegt (godsdienst: Luthers), C1836;
[bron: Lijst der Gehuwde Manspersoonen in de Wijk N. 13.]

* Karel van Eijsden,  geb. 17-09-1777, suikerbakkersknegt, D912;
[bron: Lijst van de gehuwde Manspersonen tusschen de 17 en 50 Jaren wonende in de 14e Wijk binnen Dordrecht.]

* Willem Erenknegt, geb. 1753, raffinadeursknegt, D525;
[bron: Lijst van gehuwde Manspersonen geboren in de Jaren 1763 tot 1796 ingesloten, Wijk 15. ]

Raffinadeurs (en knechten) in Mannen 1814
bron: Stadsarchief Dordrecht (Erfgoedcentrum DiEP) 5-343)

A421 Cornelis Jacobus Rens 28-03-1774 rafinadeur
A454 Ad.Gust. Wiemer 12-04-1770 raffinadeursknecht
A340 Lambertus van der Heijden 20-03-1765 raffinadeursknegt; gehuwd
B143 Johan Michiel Morino maart 1787 raffinad.knegt
B299 Everhardus Chevalier 18-12-1782 raffinadeur
B150 Jan Dam Backer 10-06-1793 raffinadeur
B300 Martinus Hillepart 28-09-1768 raffinadeursknegt
B300 Hendrik Schreuder sept 1786 raffinadeursknegt
B314 Pieter Sparenberg maart 1767 raffinadeursknegt
C1592 Martinus Riet - raffinadeursknegt
C1622 Nicolaas Flipsen - raffinadeursknegt
C1632 Corstiaan Warnek - raffinadeursknegt
C1636 Johannus Berens - raffinadeursknegt
C1836 Jan Snitzert - raffinadeursknegt
+
A319 Gerrit Hk. Hindersman 03-10-1768 suikerbakker; gehuwd
C1275 C.H. Nedermeijer 16-01-1768 suikerbakkersknegt
C1319 Carel Bosman 29-03-1781 suikerbakkersknegt
D0912 Karel van Eijsden 17-09-1777 suikerbakkersknegt

6 Raffinaderijen in kohier Patentrecht 1827
bron: Stadsarchief Dordrecht (Erfgoedcentrum DiEP) 5-885)

(nieuwe huisnummers)

378 26 Julij f 60,48 Hk. Selis (firma H. Selis & Co) A105 een suikerraffinaderij, 4 pannen, 11 A f 12,00 [4x] 48 12,48
648 31 Julij f 11,34 H.J. Backer (firma H.J. Backer & Co) B135 suiker raffinad.r, 1 pan, 12A 9 2,34
663 1 Aug. f 45,36 J. Kisselius (firma A. Kisselius & Zn) B165 suiker raffinad.r 3 pannen, 11A f 12 [3x] 36 9,36
748 31 Julij f 60,48 F. v.d. Elst (Firma Geb. v.d. Elst) B325 suiker raffinad.r 3 pann, 10A f 16 [3x] 48 12,48
1472 23 Julij f 45,36; 15 oct f 15,12=f 60,48 Jb. v.d. Elst (Firma J. v. dr. Elst & Zn) D0116 suiker raffinadeur, 3 pannen, 10A f 16 [3x] 48 12,48
1505 3 Aug f 62,56; 3 oct f 31,18=f 93,74 J. Rombouts (Firma Backer en Rombouts) D0168 een suiker raffinaderij, 3 pann(en), 10 A f 16 [3x] / leerlooijer ben. 9 kn., 11 A f 12 / 18 kuipen f 14,40 74,4 19,34

 

Raffinadeurs (en knechten) in Landstorm 1832
bron: Stadsarchief Dordrecht (Erfgoedcentrum DiEP) 5-547 t.m 562)

B       Wijnstraat Barend Hicher Muller 29 raffinadeursknecht bij de Bakker -
B045 Wijnstraat George Adam Henning 40 suikerraffinadeursknegt gehuwd (- kinderen)
B135 Wijnstraat Jan Dam Backer 39 raffinadeur ongehuwd
B297 Wijnstraat Pieter Wisman 40 raffinadeursknecht ongehuwd
B297 Wijnstraat Barend Hischelmonde 30 raffinadeursknecht ongehuwd
B297 Wijnstraat Fredrich Hendrik Koop 36 raffinadeursknecht ongehuwd
C0040 Voorstraat Jan Kronouwer 38 suikerraffinadeursknegt gehuwd (3 kinderen)
C0354 Torenstraatje Johan Adam Eichhoorn 35 raffinadeursknecht gehuwd (5 kinderen)
C0372 Torenstraatje Anthonij Duijsters 42 suikerraffinadeursknegt gehuwd (6 kinderen)
C0461 Wijngaardstraat Jan Hendriks 40 suikerraffinadeursknecht gehuwd (4 kinderen)
C1421 Stoofstraat Hendrik Knieriem 38 suikerraffinadeursknegt gehuwd (2 kinderen)
C1484 Krommenelleboog Christiaan Warneke 49 suikerraffinadeursknegt gehuwd (3 kinderen)
D160 Kalkhaven Arnoldus Philipsen 35 raffinadeursknecht gehuwd (2 kinderen)
D168 Kalkhaven Jan van der Vleut 22 raffinadeursknegt ongehuwd
D290 Voorstraat Francois van der Elst 36 suikerraffinadeur gehuwd (8 kinderen)
D880 Bagijnhof Leendert Dupper 34 raffinadeursknecht ongehuwd
E       St. Nicolaas Jacob Vrolijk - raff(inadeursknecht) gehuwd
E565 Breeweg Jacob Vrolijk 43 suikerraffinadeursknecht gehuwd (5 kinderen)
+
B179 Gravestraat Leendert Eijsbergen 36 suikerbakker gehuwd (4 kinderen)
E372 Geldelozepad Johannes van den Ende 45 suikerbakkersknecht gehuwd (- kinderen)

Raffinaderijen in Hoofdbewoners ca 1844-1866 (inkwartiering?)
bron: Stadsarchief Dordrecht (Erfgoedcentrum DiEP) 6-7282 en 7283)

A105 Maartenschat geh(eel), H. Selis suikerraffinadeur, eigen, 2 kinderen [doorgestreept]
B135 Wijnstraat geh(eel), J. Dam Backer (wed.) suikerraff., huur, 1 kind [niet doorgestreept]
[B165 Wijnstraat geh. J. Kisselius (wed.) / P.A. Sander / D.W. Hordijk / J.D. Schultz van Haegen]
[B325 Wollewevershaven geh. J.S. Vriesendorp (wed.) / J.J.E. van den Brandeler/ W. van der Elst]
+
A030 Groenmarkt ben. A. Meeus suikerfabr. huur [doorgestreept]
B136 Wijnstraat geh. A.J. Meeus suikerfabr. huur [niet doorgestreept]

Raffinadeurs (en knechten) in belastingkohier 1856
bron: Stadsarchief Dordrecht (Erfgoedcentrum DiEP) 6-7707)

D168 Kalkhaven, A.C. Poots suikerraffin.kn.t, 4 personen;
D206 Prinsenstraat, L. Dupper Wzn suikerraffinad.r, 2 personen;
D231b Suikerstraat, J. Rijke suikerraff.kn.t, 4 personen;

 

(c) Dordrecht EvD / Papendrecht H.W.G. van Blokland 2009-2010.  (http://www.dordtenazoeker.nl)