|
PAPENDRECHT EN ZIJN OUDE SCHEEPSWERVEN
EN SCHEEPSBOUWERS |
DEEL 6
100 JAAR SCHEEPSWERF "DE HOOP GELEIDT ONS" NOORDHOEK te PAPENDRECHT
1839-1939
(CORNELIS SMIT JZ, FAMILIE VAN DUYVENDIJK, GEBR VAN DRIEL, N.V.
SCHEEPSBOUWWERF V/H FA D. DE GROOT & A. VAN VLIET )
LOKATIE : Sektie A 939/A 1017 kadasterkaart uit 1832 /
Noordhoek B 155/B156/B158a
(voorheen zand en grinthandel "De Combinatie" Noordhoek aan de Noord)
Dit is een overzicht van gegevens die ik in de loop der jaren bij elkaar heb
verzameld uit diverse archieven, burgerlijkestanden, uit dagbladen uit de 19e en
begin 20e eeuw en via internet enz. (zonder intensief onderzoek in o.a.
notariele archieven)
Aangevuld met waardevolle informatie van Erica uit Dordrecht en A.M. Visser uit
Enschede.
Het is een opzet om voor een ieder die belangstelling heeft voor de scheepsbouw
in Papendrecht dit zelf kan aanvullen.
Historica/schrijfster H.W.G. van Blokland-Visser Papendrecht maart 2011
Email: hwg.blokland-visser@ziggo.nl
EIGENAREN VAN DE SCHEEPSWERF:
1. CORNELIS SMIT JANZ 1839-1854
2. JACOB VAN DUYVENDIJK JANZ 1854-1866
3. LEENDERT VAN DUYVENDIJK JACOBZ 1866-1887
4. AART VAN DUYVENDIJK JACOBZ 1887-1895
5. WEDUWE AART VAN DUYVENDIJK 1895-1908
6. N.V. SCHEEPSWERF V/H WED A.VAN DUYVENDIJK 1908-1913
7. N.V. SCHEEPSWERF V/H WED A.VAN DUYVENDIJK & GEBR V DRIEL 1913-1926.
8. N.V.SCHEEPSBOUWWERF V/H FIRMA D.DE GROOT & A. VAN VLIET 1926-1939
SCHEEPSWERF VAN CORNELIS SMIT JANZ TE PAPENDRECHT 1839-1854
(Scheepsbouwer te Alblasserdam) van 1839 tot 1854 is hij eigenaar van de
scheepswerf aan de Noordhoek te Papendrecht .
Geb: 1784 te Alblasserdam, overl: 1858 te Alblasserdam, z.v. Jan Smit Fopz
(scheepsbouwer te Alblasserdam) en Marrigje Ceelen.
Hij trouwt in 1811 te Alblasserdam met de boerendochter NEELTJE TUYTEL.
Uit overlevering is bekend dat Cornelis net zo koppig was als zijn vader Jan
Smit, wat later ook zou blijken toen hij scheepsbouwer en reder was.
Met zijn oudere broers JAN SMITen FOP SMIT werkte hij bij zijn vader op de werf.
Na onenigheid in 1800 met zijn vader hield CORNELIS (hij was toen 16
jaar) het voor gezien en verdween een paar jaar naar Bruinisse in Zeeland waar
hij zich als knecht verhuurde bij schipper Willem Voorbeytel.
Deze schipper kende hij, omdat op zijn vaders werf veel schepen gemaakt werden
voor de Zeeuwse wateren.
Twee jaar lang voer hij tussen Antwerpen en Zeeland als schipperknecht en legde
toen de vele contacten voor later toen hij zijn eigen scheepswerf had.
In 1807 nam hij na het overlijden van zijn vader het beheer van de
scheepswerf over samen met zijn ouder broer JAN SMIT en zijn moeder MARRIGJE
CEELEN.
In 1810 overkwam hem een ongeval op de scheepswerf. Het ongeval gebeurde
met een dissel, waarmee hij een grote verwonding aan zijn been opliep die niet
wilde herstellen.
Hij liet zich daarom behandelen bij een dokter te Dordrecht en voor zijn herstel
verbleef hij bij WILLEM FREDERIK DE JONGH handelaar in ijzer te Dordrecht.
In de maanden die hij in Dordrecht verbleef volgde hij lessen in boekhouden en
bedrijfsvoering.
Later zou deze Willem Fredrik de Jongh zijn 1e mede aandeelhouder worden bij de
bouw van zijn 1e zeezeilschip, het fregat "DE HOOP VAN ALBLASSERDAM"
voor de vaart op Oost Indië.
In 1812 sticht CORNELIS SMIT een eigen scheepswerf aan de rivier de Noord
in Alblasserdam voor de bouw van binnenvaartschepen, het latere v/d Giessen de
Noord.
Zijn patent als scheepsbouwmeester kreeg hij in 1825, in 1826 waagt hij de stap
naar de bouw van zijn 1e zeezeilschip het fregat "DE HOOP VAN
ALBLASSERDAM" met als 1e kapitein de Oost-Friese JAN JANZ BONN.
De zaken gaan zo goed dat CORNELIS SMIT in 1839 op zoek gaat naar een goede
lokatie voor het stichten van een 2e scheepswerf en koopt hij de aan de
Noordhoek te Papendrecht gelegen buitenterrein aan de rivier en geeft deze
nieuwe scheepswerf de naam:
"DE HOOP GELEIDT ONS" waar de schepen voornamelijk werden
afgebouwd.
Deze werf wordt in 1852 beheerd door JAN SMIT CZ (geb: 1825 te Alblasserdam) de
enige zoon van Cornelis Smit.
![]() |
|
| (afb. 4 - Melding in de Dordrechtsche Courant van 16 juli 1853 van de te waterlating op 13 juli 1853 op de scheepswerf van Scheepsbouwmeester C. Smit Jz te Papendrecht van de Bark "JOAN MELCHIOR KEMPER", 230 last gebouwd voor de rederij Boissevain & Co te Amsterdam. 1e kapitein J.C. Schaaf.) | |
![]() |
![]() |
| (afb. 4a - De bark "JOAN MELCHIOR KEMPER", voor anker te Rotterdam. In de voorste mast de kapiteinsvlag nr. 537 van een lid van het zeemanscollege te Amsterdam. In de middelste mast de wimpel met de naam van het schip. In de achterste mast de wimpel van de rederij Boissevain & Co.) | (afb. 4b - De bark "JOAN MELCHIOR KEMPER", in zware storm reder Boissevain & Co te Amsterdam.) |
Op de 2 scheepswerven die Cornelis Smit nu had werden vanaf 1826 en 1839 ca.81
schepen gebouwd o.a. fregatten barken en schoeners.
In 1854 wordt de werf verkocht voor f 3.000,- aan JACOB VAN DUYVENDIJK
JANZ (geb:1816 te Lekkerkerk) scheepsbouwmeester op de scheepswerf "De Hoop
Geleidt Ons" te Papendrecht.
SCHEEPSWERF VAN JACOB VAN DUYVENDIJK JANZ TE PAPENDRECHT 1854-1866

(afb. 5 - De scheepswerf "De Hoop Geleidt Ons" van
de Wed. A. van Duyvendijk aan de Noordhoek te Papendrecht in ca. 1900.)
(Scheepsbouwer) van 1854 tot 1866 is hij eigenaar van de scheepswerf aan de
Noordhoek
B 155, B156, B158a te Papendrecht.
Geb: 3-5-1815 te Lekkerkerk, overl :1-3-1866 te Papendrecht (49 jaar), z.v. Jan
van Duyvendijk Cz (scheepsbouwer te Lekkerkerk) en Ingetje Pietertje Hofman.
Hij trouwt 1e keer op 3-8-1839 te Lekkerkerk met ANNIGJE POT (20 jaar).
Geb: 13-10-1818 te Lekkerkerk, overl: 2-2-1846 te Papendrecht (in kraam 26
jaar), d.v. Aart Pot Joostz (scheepsbouwer te Lekkerkerk) en Annigje de Haan.
Hij trouwt 2e keer op 26-4-1848 te Lekkerkerk met AARTJE POT. Geb:
26-4-1824 te Lekkerkerk, overl: 12-12-1901 te Papendrecht, d.v. Aart Pot Joostz
(scheepsbouwer te Lekkerkerk) en Annigje de Haan.
Kinderen 1e huwelijk te Papendrecht:
1840 JAN ongehuwd (overl:1860) 20 jaar.
1843 LEENDERT (scheepsbouwer te Papendrecht, overl: 1887 (43 jaar), tr. in 1868
Papendrecht met Pietertje Demper de Koster.
Kinderen 2e huwelijk te Papendrecht:
1849 ANNIGJE CORNELIA tr. in 1871 Pdr met Bastiaan Verheul (boer te
Papendrecht).
1852 ARIE CORNELIS ongehuwd (overl: 1877) 25 jaar.
1855 INGETJE PIETERTJE ongehuwd (overl: 1928).
1856 AART (scheepbouwer te Papendrecht, overl: 1895) 39 jaar, tr. in 1876
Papendrecht met Jansje Tromp.
1861 JOHANNA JACOBA tr. in 1886 Pdr met Jan v/d Graaf (griendbaas te
Papendrecht).
1862 AARTJE tr. in 1891 Papendrecht met Hermen Vermeulen.
Rond 1840 vestigt hij zich te Papendrecht en werkt als scheepsbouwer op
de werf van Cornelis Smit.
JACOB VAN DUYVENDIJK JANZ leerde het beroep van scheepsbouwer op de
familie scheepswerf van DUYVENDIJK in Lekkerkerk.
Zijn oudste broer JAN VAN DUYVENDIJK neemt de werf in Lekkerkerk over.
Zijn broer CORNELIS VAN DUYVENDIJK (geb: 1807 te Lekkerkerk) vestigd zich
in 1850 als scheepsbouwer in Hendrik Ido Ambacht en sticht daar een scheepswerf.
In 1885 komt Huig van Duyvendijk een zoon van Cornelis van Duyvendijk
vanuit Hendrik Ido Ambacht met zijn gezin naar Papendrecht, en gaat daat werken
op de werf van de familie van Duyvendijk aan de Noordhoek.
In 1840 na zijn trouwen vestigt hij zich als scheepbouwer in Papendrecht
en werkt hij op de nieuw opgerichtte scheepswerf "De Hoop Geleidt Ons"
aan de Noordhoek te Papendrecht van Cornelis Smit Jz scheepsbouwer te
Alblasserdam waar grote zeezeilschepen zoals 3 mast fregatten en barken werden
gebouwd en afgebouwd.
In 1854 kan hij de in 1839 aangelegde werf van Cornelis Smit Janz aan de
Noordhoek kopen.
Op 26 juli 1854 (akte nr 79) wordt bij NOTARIS VAN WAGENINGEN te
Alblasserdam op het kantoor te Papendrecht de koop akte gepasseerd (Stadsarchief
Papendrecht)
waarbij MARTINUS WETZEL scheepmaker wonend te Papendrecht (neef van Jan Smit Cz
en werkzaam op de werf van Cornelis Smit te Papendrecht)
verkoopt ten behoeve van JAN SMIT CZ scheepsbouwmeester te Alblasserdam:
1e DE SCHEEPSTIMMERWERF (sektie A 939) Noordhoek B 155/B156/B158a
MET EEN EIGEN HAVEN
EEN DWARSHELLING VAN 95 METER
MET 2 LANGSHELLINGEN
EN 2 LOODSEN GELEGEN AAN DE RIVIER DE NOORD
2e EEN NIEUW GEBOUWD HUIS (sektie A 1017)
MET GROND EN HAKHOUT GELEGEN AAN DE RIVIER DE NOORD
GRENZEND AAN ENE ZIJDE VAN ARIE VETH
AAN DE ANDERE ZIJDE AAN DE HEERLIJKHEIDVAN PAPENDRECHT
Verkocht aan JACOB VAN DUYVENDIJK JANZ scheepsbouwmeester te Papendrecht
voor een bedrag van f 3.000,-
DE SNELLE RIVIERCLIPPERS "DE DUYVENDIJKERS" UIT PAPENDRECHT
Als JACOB VAN DUYVENDIJK de scheepswerf koopt lig de 3 mast bark "GUURTJE
EN MARIA" 716 ton/380 last, 39.63 m, gebouwd voor de reder
P.Varkevisser te Scheveningen in aanbouw op de werf. De kiel was gelegd op
6-9-1853, dit schip wordt afgebouwd het ging in september 1854 te water.
De 3 mast bark "HENDRIKA" 397 last, 752 ton, 41.07 m l, gebouwd
voor reder H.J.L. Minderop te Rotterdam lag ook al op de helling om afgebouwd te
worden en ging te water in 1855.
Hij ging niet verder in de bouw van zeeschepen, maar ging over op de bouw van
binnenvaartschepen.
Het meest bekende snelle binnenvaartschip dat in Papendrecht werd gebouwd was de
rivierclipper "DE DUYVENDIJKER" gebouwd op de werf van JACOB VAN
DUYVENDIJK JANZ aan de Noordhoek te Papendrecht.
In ca.1880 ging de scheepswerf over op de bouw van de zo bekende 1 mast of 2
mast snelle rivierclippers van ca.150 ton, 250 ton, 350 ton "DUYVENDIJKERS"
genoemd, met de kenmerken van de snelle zeeclippers met een scherpe boeg en een
lange boegspriet.
In 1855 werd de eerste Nederlandse clipper gebouwd op de scheepswerf van
Cornelis Gips te Dordrecht, de 3 mast clipper vierkant getuigd "KOSMOPOLIET"
van 398 last, 753 ton, lengte 49.55 met een zeiloppervlakte van 1564 m2,
snelheid ca.17 knopen (32 km per uur).
Het type Rivierclipper werd eerst gebouwd met 1 mast. Met de toename van het
tonnage en de lengte van het schip kwam er een bezaanmast bij.
Met 2 masten was het tuig sterker, men had dan een kortere giek nodig en een
kortere grote mast.
JACOB V DUYVENDIJK JZ overlijdt in 1866 op de leeftijd van 49 jaar en zijn
oudste zoon Leendert van Duyvendijk, dan 23 jaar, uit zijn 1e huwelijk en zijn
weduwe AARTJE POT die zelf uit een scheepsbouwersfamilie in Lekkerkerk kwam
nemen de leiding van de scheepswerf over.
De andere zoons uit zijn 2e huwelijk waren nog te jong, Arie Cornelis was 14
jaar en zou in 1877 overlijden, zoon Aart was 10 jaar en zou in 1887 zijn
halfbroer Leendert opvolgen.
SCHEEPSWERF VAN LEENDERT VAN DUYVENDIJK JACOBZ TE PAPENDRECHT 1866-1887
(Scheepsbouwer) van 1866 tot 1887 is hij mede eigenaar van de scheepswerf
aan de Noordhoek samen met de 2e vrouw van zijn vader Aartje Pot.
Geb: 26-4-1843 te Papendrecht, overl: 9-1-1887 te Papendrecht (43 jaar), z.v.
Jacob van Duyvendijk Janz en Annigje Pot.
Hij trouwt op 24-10-1868 te Papendrecht met PIETERTJE DEMPER DE KOSTER.
Geb: 28-11-1842 te Papendrecht, overl: 16-3- 1895 te Papendrecht, d.v. Huibert
Demper de Koster en Annigje Veth.
In 1886 woont hij met zijn gezin bij de scheepswerf Noordhoek B 131 en betaalt
hij belasting over zijn inboedel die de waarde had van f 380,-.
In 1866 is Leendert van Duyvendijk 23 jaar als zijn vader overlijdt, hij neemt
samen met de 2e vrouw van zijn vader AARTJE POT (zijn tante) de leiding van de
scheepswerf over.
In 1885 neemt hij zijn neef Huig van Duyvendijk Cornelisz en zijn zoons
scheepsbouwers uit Hendrik Ido Ambacht in dienst op zijn scheepswerf.
In 1887 overlijdt hij op de jonge leeftijd van 43 jaar waarna de
scheepswerf over gaat naar zijn halfbroer AART VAN DUYVENDIJK dan 31 jaar en
getrouwd met Jansje Tromp.
SCHEEPSWERF VAN AART VAN DUYVENDIJK JACOBZ TE PAPENDRECHT 1887-1895
(Scheepsbouwer) van 1887 tot 1895 is hij eigenaar van de scheepswerf aan de
Noordhoek te Papendrecht
Geb: 1856 te Papendrecht /overl: 6-4-1895 te Papendrecht (39 jaar), z.v. Jacob v
Duyvendijk Janz (scheepsbouwer) en Annigje Pot .
Hij trouwt op 31-5-1876 te Papendrecht met JANSJE TROMP Geb: 13-5-1855 te
Papendrecht /overl: in 1921 te Dordrecht, d.v. Hermen Tromp en Geertrui v
Wijngaarden.
Kinderen te Papendrecht:
1877 AARTJE tr in 1898 Pdr met Hendrik v Duyvendijk Huigz (Scheepsbouwer te
Papendrecht)
1879 HERMEN (Scheepsbouwer te Papendrecht) tr in 1908 te R.dam met Johanna M. v
Driel
1880 GEERTRUI tr in 1901 te Pdr met Cornelis Antonie v Duyvendijk Huigz
(Scheepsbouwer te Papendrecht)
1881 JACOB (Scheepsbouwer te Papendrecht) tr in 1905 te Pdr met Jacoba M. de
Graaff
1884 ARIE CORNELIS (Schipper te Papendrecht) tr in 1909 te R.dam met Eva F.A.
van Laar
1892 INGETJE PIETERTJE tr met Harm Drenthen
In 1887 na het overlijden van zijn oudere halfbroer Leendert van Duyvendijk op
de leeftijd van 43 jaar uit het 1e huwelijk van zijn vader neemt Aart van Duyvendijk
dan 31 jaar samen met zijn moeder AARTJE POT de leiding over de familie
scheepswerf aan de Noordhoek.
In 1889 heeft de werf 48 man in dienst /bij de arbeids inspektie op werknemers
van 12 tot16 jaar zijn daarvan 11 jongens onder 16 jaar.
Op de lijst uit 1890 van inkomensbelasting te Papendrecht is Aart van Duyvendijk
scheepsbouwmeester en Gemeente raads lid te Papendrecht en hij woont aan de
Noordhoek B 131, hij betaald f 70,- belasting.
Zijn moeder de weduwe Jacob van Duyvendijk (Aartje Pot) betaald f 70,-belasting.
Na zijn overlijden in 1895 op de leeftijd van 39 jaar neemt zijn weduwe Jansje
Tromp de leiding over op de scheepswerf de werf kreeg de naam de "Weduwe A.
van Duyvendijk".
SCHEEPSWERF VAN WED. AART VAN DUYVENDIJK, JANSJE TROMP TE PAPENDRECHT
1895-1908
(scheepsbouwmeesteresse) van 1895 tot 1908 is zij eigenares van de scheepswerf
aan de Noordhoek
Na het overlijden van Aart van Duyvendijk op 39 jarige leeftijd in 1895 neemt
zijn vrouw Jansje Tromp, dan 40 jaar, als scheepsbouwmeesteresse de
scheepswerf over onder de naam de werf Wed. A. van Duyvendijk. Haar zoons zijn
dan nog minderjarig, Hermen is 16 jaar, Jacob is 13 jaar en Arie Cornelis is 11
jaar.
Zij heeft een bloeiende werf aan de Noord met een eigen haven 2 langs hellingen
en dwarshelling van 95 meter voor reparatie werk.
Talrijke schepen voor de binnenvaart, eerst zeilschepen, later stoom en
motorschepen van ijzer/sleepboten en baggerschepen
In 1908 draagt JANSJE TROMP de scheepswerf over aan haar zoons HERMEN en JACOB
en haar schoonzoon HENDRIK VAN DUYVENDIJK HUIGZ getrouwd met haar dochter
Aartje.
Haar jongste zoon ARIE CORNELIS geeft de voorkeur om schipper te zijn en doet
afstand van zijn aandeel van de Scheepswerf.
JANSJE VAN DUYVENDIJK TROMP vertrekt met haar zoon Arie Cornelis en zijn gezin
en haar dochter Geertrui weduwe van Cornelis Antonie van Duyvendijk Huigz en
haar gezin naar Dordrecht en gaat wonen in de Adriaan van Bleijenburghstraat (Anthony van
Blijenhoekstraat) in
Dordrecht.
In 1908 wordt de N.V. Scheepswerf v/h Weduwe A. van Duyvendijk opgericht
door de broers Hermen en Jacob van Duyvendijk Aartz en hun zwager Hendrik v
Duyvendijk Huigz, getrouwd met Aartje van Duyvendijk Aartd.
|
(afb. 13- Een melding van de tewaterlating in het Advertentie
Blad van 7 november 1902 van het Rijnzeilschip "QUO VADIS" op de
scheepswerf van mej. de weduwe A. van Duijvendijk te Papendrecht voor rekening
van Dhr. H. de Jong te Ureterp (Fr.).)
N.V. SCHEEPSWERF V/H WEDUWE A. V DUYVENDIJK aan de NOORDHOEK TE
PAPENDRECHT van 1908-1913
Eigenaren Gebr Hermen en Jacob van Duyvendijk Aartz en zwager Hendrik van
Duyvendijk Huigz (getrouwd met Aartje v Duyvendijk Aarts).
In 1908 draagt de Weduwe Jansje van Duyvendijk Tromp de Scheepswerf aan de
Noordhoek te Papendrecht over aan haar zoons Hermen en Jacob en haar schoonzoon
Hendrik van Duyvendijk Huigz

(afb. 14 - Melding van de oprichting op 8 februari 1908 van de
N.V. SCHEEPSWERF V/H WEDUWE A. VAN DUYVENDIJK te Papendrecht. Kapitaal f
100.000. Directie: Hendrik van Duyendijk Huigz, Hermen van Duyvendijk Aartz en
Jacob van Duyvendijk Aartz te Papendrecht.)
Op 8 februari 1908 wordt de
N.V. SCHEEPSWERF V/ H WEDUWE A.VAN DUYVENDIJK TE PAPENDRECHT opgericht.
Kapitaal f 100.000,- (is geheel geplaatst)
Directie:
HENDRIK VAN DUYVENDIJK HUIGZ
HERMEN VAN DUYVENDIJK AARTZ
JACOB VAN DUYVENDIJK AARTZ
Commissarissen:
D. BRAND AZ te Dordrecht.
JACOB VAN DUYVENDIJK HUIGZ scheepsbouwkundige te Papendrecht
HERMEN VAN DUYVENDIJK AARTZ
(Scheepsbouwer) in 1908 is hij mede eigenaar en aandeelhouder v/d de N.V.
Scheepswerf v/h Weduwe A.van Duyvendijk , Noordhoek te Papendrecht.
Geb: 7-5-1879 te Papendrecht, overl: 15-4-1950 te Soest, z.v. Aart van
Duyvendijk Jz (Scheepsbouwer te Papendrecht) en Jansje Tromp.
Hij trouwt op 9-7-1908 te Rotterdam met JOHANNA MARGARETHA VAN DRIEL.
Geb: 1885 te Rossum, overl: 1950, d.v. Hendrik van Driel (Reder te Rotterdam) en
Hendrika W. Baggerman, (nicht van de Gebr. Willem jr en Anton van Driel uit
Rotterdam).
JACOB VAN DUYVENDIJK AARTZ
(Scheepsbouwer) in 1908 is hij mede eigenaar en aandeelhouder v/d de N.V.
Scheepswerf v/h Weduwe A. van Duyvendijk, Noordhoek te Papendrecht.
Geb: 8-10-1881 te Papendrecht, overl: 1938 te Papendrecht, z.v. Aart van
Duyvendijk Jz (Scheepsbouwer te Papendrecht) en Jansje Tromp.
Hij trouwt op 27-4-1905 te Papendrecht met JACOBA MARIA DE GRAAFF, Geb:
89-2-1881 te Alblasserdam, overl: 13-6-1947 te Oegstgeest, d.v. Leendert de
Graaff en Philippina J. Rijshouwer.
HENDRIK VAN DUYVENDIJK HUIGZ
(Scheepsbouwer) in 1908 is hij Directeur mede eigenaar en aandeelhouder v/d N.V.
Scheepswerf v/h Weduwe A. van Duyvendijk, Noordhoek te Papendrecht.
Geb: 1873 te Hendrik Ido Ambacht, z.v. Huig van Duyvendijk Cornelisz
(Scheepsbouwer te Hendrik I Ambacht, in 1885 te Papendrecht) en Klaasje Bothof.
Hij trouwt op 16-3-1898 te Papendrecht met AARTJE VAN DUYVENDIJK. Geb:
23-9-1877 te Papendrecht, d.v. Aart van Duyvendijk Jz (Scheepsbouwer te
Papendrecht) en Jansje Tromp.
SCHEEPSWERF I VAN DUYVENDIJK
N.V. SCHEEPSWERF V/H WEDUWE A. VAN DUYVENDIJK & GEBR. VAN DRIEL
NOORDHOEK TE PAPENDRECHT 1913-1926
Eigenaren:
Gebr HERMEN en JACOB V DUYVENDIJK AARTZ en hun zwager HENDRIK VAN DUYVENDIJK
HUIGZ scheepsbouwers te Papendrecht en GEBR WILLEM JR en ANTON VAN DRIEL.
Eigenaren van een grote rederij in Rijnschepen en zeeschepen in Rotterdam worden
in 1913 mede aandeelhouders van de N.V. Scheepswerf v/h Weduwe A. van Duyvendijk
& Gebr van Driel voor de bouw van grote zeeschepen 700 ton a 2600 ton op de
Scheepswerf van Duyvendijk aan de Noordhoek te Papendrecht.
Tussen 1913-1920 werd door de Scheepsbouwers van Duyvendijk en Gebr van
Driel voor hun personeel huizen gebouwd.

(afb. 15 - De 1e en 2e Boezemsingel in 1953 na de
watersnoodramp van 1 februari te Papendrecht. Deze huizen werden tussen 1913 en
1920 gebouwd door de scheepsbouwers Van Duijvendijk en Gebr. van Driel voor het
personeel van hun scheepswrf "De Hoop Geleidt Ons" aan de Noordhoek te
Papendrecht.)
De 1e en 2e BOEZEMSINGEL te Papendrecht, deze huizen werden gebouwd op een stuk
grond dat recht tegenover de scheepwerf lag.
Doordat men in 1913 begon met de bouw van zeeschepen op de scheepswerf van
Duyvendijk was er veel meer personeel nodig, daarom werd er voor het personeel
van de scheepswerf deze huizen gebouwd.
In 1926 werd de scheepswerf van Duyvendijk verkocht aan de firma DE GROOT
& VAN VLIET scheepsbouwers uit Slikkerveer/Bolnes.
Vanaf 1926 werden er alleen nog binnenvaartschepen gebouwd.
Later werd de werf verkocht aan Cornelis Verdoorn die er zijn zand en grint
vestigde "DE COMBINATIE" (nu is er een ander bedrijf gevestigd en is
er niets meer te zien waar eens de scheepswerf van Duyvendijk werkzaam was).
GEBR VAN DRIEL eigenaren van de N.V. Willem van Driel's Stoomboot en
Transport onderneming te Rotterdam 1913 -1967.
WILLEM JR VAN DRIEL WILLEMZ
(Reder te Rotterdam) eigenaar van de N.V. Willem van Driel's Stoomboot en
Transport onderneming te Rotterdam.
Geb: 1882 te Herwaarden, z.v. Willem van Driel Hendrikz (Reder te Rotterdam) en
Johanna Margrieta Baggerman.
Hij trouwt in 1910 te Rotterdam met LIDEWEY HOOGERWERF.
In 1911 neemt hij na het overlijden van zijn vader samen met zijn broer Anton
het bedrijf van zijn vader over.
ANTON VAN DRIEL WILLEMZ
(Reder te Rotterdam) eigenaar van de N.V. Willem van Driel's Stoomboot en
Transport onderneming te Rotterdam.
Geb: 1879 te Herwaarden, overl: 1932 te Rotterdam, z.v. Willem v Driel Hendrikz
(Reder te Rotterdam) en Johanna Margrieta Baggerman.
In 1911 neemt hij na het overlijden van zijn vader samen met zijn broer Willem
jr het bedrijf van zijn vader over.
WILLEM VAN DRIEL SR HENDRIKZ
Oprichter van de N.V. WILLEM VAN DRIEL'S STOOMBOOT EN TRANSPORT ONDERNEMING, te
Rotterdam.
Geb: 8-1-1845 te Herwaarden, overl: 26-3-1911 te Rotterdam, z.v. Hendrik van Driel
en Jacobus Aldus.
Hij trouwt op 9-9-1875 te Herwaarden met JOHANNA MARGRIETA BAGGERMAN.
Geb: 26-3-1853 te Herwaarden d.v. Antonie Baggerman en Cornelia Kosters.
Kinderen te Herwaarden:
1877 HENDRIK.
1879 ANTHONIE(ANTON) (Reder te Rotterdam).
1882 WILLEM ( Reder te Rotterdam) tr. 1910 Rotterdam Lidewey Hoogerwerf.
1884 JACOBA CORNELIA tr. 1903 Rotterdam Hendrik Ulrich.
1886 JOHAN MARINUS.
1888 ARIE.
Willem van Driel sr. begon zijn carriere als scheepsmaatje aan boord van een
sleepboot.
In 1870 is hij opgeklommen tot kapitein op een sleepboot.
In 1882 is hij eigenaar van de schroef sleepboot "Nieuw Zorg"
van 35 pk gebouwd in 1882 op de scheepswerf van Cornelis Johannes Wilton van
Reede aan de Noordhoek /Hoogendijk te Papendrecht.
In 1888 richt hij zijn eerste N.V. Rijnvaart Mij te Rotterdam op.
In 1910 richt hij de N.V. Willemvan Driel's Stoomboot & Transport
onderneming op.
Na zijn overlijden in 1911 wordt hij opgevolgd door 2 van zijn zoons Willem jr
en Anton van Driel.
In 1913 richten zij een rederij op voor zeeschepen en worden zij mede
aandeelhouders van de N.V. Scheepswerf v/h A. van Duyvendijk te Papendrecht.
Voor de bouw van grote zeeschepen van 700 ton tot 2600 ton op de Scheepswerf van
Duyvendijk aan de Noordhoek te Papendrecht.
In 1919 kopen zij samen met de familie van Duyvendijk scheepsbouwers te
Papendrecht de scheepswerf "DE BUITENWERF" aan de Veerdam te
Papendrecht gelegen aan de Merwede. Toen de werf klaar was en het eerste schip
in aanbouw was diende de crisis zich aan en werd de bouw van het schip
stilgelegd en werd de werf verhuurd aan Dhr H.A. Burghout uit Rotterdam die er
zijn vliegtuigfabriek "Aviolanda" vestigde.

(afb. 16 - Lokatie van "De Buitenwerf", aan de
Veerdam te Papendrecht, aangegeven bij het pijltje op een deel van een
rivierenkaart uit 1833.)
In 1928 werden de zeeschepen van de rederij verkocht en bleef de rederij
van rijnschepen bestaan.
In 1967 werd de rederij opgeheven.
SCHEEPSWERF II N.V. SCHEEPSWERF V/H WEDUWE A. VAN DUYVENDIJK & GEBR
VAN DRIEL "DE BUITENWERF" VEERDAM TE PAPENDRECHT 1919-1927
In 1919 werd de scheepwerf "DE BUITENWERF" en het bij behorende
stuk grond genaamd "HET HOOGE STUK" aan de Veerdam te Papendrecht
gekocht door de N.V. Scheepswerf v/h A. van Duyvendijk en de Gebr van Driel van
Arnoldus Cornelis van Duyvendijk Huigz (geb: 1857 te Hendrik Ido Ambacht).
De Gebr v Driel wilde als reders zelf grote zeeschepen gaan bouwen en vonden
deze scheepswerf "DE BUITENWERF" aan de Merwede met diep water een
ideale lokatie om een grote scheepwerf aan te leggen voor de bouw van grote
zeeschepen en de bouw van een machine fabriek.
In 1919 werd HET HOOGE STUK op eigen kosten voor een bedrag van f
300.000,- op gehoogd. Er werden grote loodsen gebouwd en een grote scheepswerf
aangelegd.
De Scheepswerf en de Machine fabriek lagen op een terrein in erfpacht van de
gemeente Dordrecht. De grond was in 1919 in erfpacht uitgegeven voor 50 jaar.
In 1922 was de werf klaar toen de eerste tekenen van de Crisis zich
aandiende het eerste schip dat werd gebouwd kwam niet verder dan de kiel en de
spanten, toen de bouw werd stil gelegd.
In 1927 wordt de N.V. Scheepswerf v/h weduwe A.van Duyvendijk opgeheven.
In februari 1927 werd het terrein en de opstallen verhuurd aan HENDRIK ADOLPH
BURGHOUT, scheepsbouwer en machinefabriekant uit Rotterdam die er zijn
vliegtuigfabriek "AVIOLANDA" had ondergebracht op 31 december 1929
liep de huur af.
Op 28-6-1929 staat in de krant het bericht dat de vliegtuigfabriek
"AVIOLANDA" waar de INDISCHE DORNIER WALL VLIEGTUIGBOTEN worden
vervaardigd wellicht naar elders zal verhuizen.
De president Commissaris van "AVIOLANDA" Dhr H.A. Burghout wil niet
opnieuw het terrein en de loodsen huren maar kopen van de N.V. Scheepwerf v/h A.
van Duyvendijk te Papendrecht.
De gemeente Dordrecht vraagt voor het terrein ( 6 Hectaren) f 250.000,-
In 1929 koopt Dhr H.A. Burghout het hele terrein de werf en de loodsen.
ENKELE BINNENVAARTSCHEPEN EN ZEESCHEPEN GEBOUWD OP DE SCHEEPSWERF FAMILIE VAN
DUYVENDIJK NOORDHOEK TE PAPENDRECHT
SCHEEPSWERF NOORDHOEK TE PAPENDRECHT VAN LEENDERT VAN DUYVENDIJK JACOBZ
1866-1887
1880 "2 GEBROEDERS" 19m lang, 4.28 breed. Gebouwd voor H.Kaper te
Rotterdam.
1887 "ADRIANA" Tjalkschip (55 last). IJzer, gebouwd voor J.Bons te
Zevenbergen, kiel gelegd: 25-5-1887.
1887 "MERWESTAD" rivierclipper.
1887 "RIJNZEILSCHIP" (100 last) IJzer, gebouwd voor Arie H.Swets Az te
Hardinxveld , te water 1-7-1887.
1887 "ORDONNANCE" Schroefstoomboot. Gebouwd voor J. Jansen te
Dordrecht, te water 25-5-1887. De machine en ketel van 16 pk werd gemaakt door
Fa. Huiskens en van Dijk fabrikanten te Dordrecht
SCHEEPSWERF NOORDHOEK TE PAPENDRECHT VAN AART VAN DUYVENDIJK JACOBZ 1887-1895
1889 "HARINGVLIET" Rivierclipper.
1890 "JUNIOR" Rivierclipper.
1890 "EBENHAEZER" (54 ton) Gebouwd voor schipper/eigenaar Leendert
Kieboom.
1890 "SUZANNA PIETERNELLA" 2 mast Rivierclipper (350 ton). Gebouwd
voor schipper/eigenaar de Jong uit Terneuzen 42 m lang, 6.70m breed, 2.10m
diepgang. Later verkocht aan schipper Pieterman uit Dubbeldam.
1892 "DE VRIENDSCHAP" Rivierclipper, 33.23 m lang.
1892 "JOHANNA GEERTJE" Rivierclipper met motor.
1893 "IRENE" Rivierclipper (vaart nu in recreatievaart).
1893 "NEELTJE" Rivierclipper met motor.
1894 "ELISABETH" 2 mast Rivierclipper. Gebouwd voor schipper/eigenaar
Willem Touw.
1894 "FRANZISKA" stoomschroef sleepboot.
1895 "ALBATROS" Schoener, aak. 19.10m lang, 4.484m breede gebouwd voor
W.G. Vissering & E.Kuipers te Amsterdam.
SCHEEPSWERF NOORDHOEK TE PAPENDRECHT VAN DE WEDUWE AART VAN DUYVENDIJK
(JANSJE TROMP) 1895-1908
1896 "DE HOOP GELEIDT ONS" Rivierclipper.
1896 "VERTROUWEN" 2 mast Rivierclipper. Gebouwd voor schipper/eigenaar
P.J. v/d Doel.
1896 "CARBULO" Stoomschroefschip, te water 5-6-1896.
1896 "EBEN HAEZER" Motorschip.
1897 "GIJJA" Rivierclipper.
1898 "JOBINA" 2 mast Rivierclipper (220 ton). Gebouwd voor schipper
/eigenaar Willem Borsje Leendertz uit Papendrecht.
1898 "LEENTJE" 2 mast Rivierclipper. Gebouwd voor schipper/eigenaar
Schreuder. 23.50m lang, 4.50m breed, (nu in gebruik voor recreatievaart).
1898 "HOOP EN WELVAART" Rivierclipper met zijschroef.
1899 "JAGERSWIJK" Stoomschip, 54.81 m lang, 7.76m breed.
1899 "AVONTUUR" Clipperaak.
1901 "NOORD BRABANT" Clipperaak. Gebouwd voor Christiaan Jiskoot te
Dinteloord.
1902 "QUO VADIS" Rivier clipper. Gebouwd voor H.de Jong te Ureterp
(Fr), te water: 7-11-1902.
1902 "ZEILAAK" (65 last). Gebouwd voor L.de Boon uit 'sGravendeel,
kiel gelegd : 7-11-1902.
1902 "POOLSTER" Rivierclipper (130 last), (vaart nu in
recreatievaart). Gebouwd voor A.H. Swets Az Hardinxveld, kiel gelegd: 7-11-1902.
1903 "POSEIDON" 2 mast Rivierclipper. Gebouwd voor Familie Swets te
Hardinxveld. 36m lang, 6.30m breed, 1.30m hol, 420m2 zeil, (vaart nu in
recreatievaart).
1903 "ZUID HOLLAND" Rivierclipper.
1903 "7 GEBROEDERS" Rivierclipper met motor 20/24pk. 18.04m lang,
4.64m breed, Dinteloord.
1906 "BARBARA" Motorschip.
SCHEEPSWERF NOORDHOEK TE PAPENDRECHT VAN HERMEN EN JACOB VAN DUYVENDIJK
AARTZ EN HENDRIK VAN DUYVENDIJK HUIGZ
N.V. SCHEEPSWERF V/H WEDUWE A.VAN DUYVENDIJK 1908-1926
1909 "JOHANNA" 2 mast Rivierklipper (250 ton). Gebouwd voor
schipper/eigenaar Krijn Pikaart te Papendrecht.
1909 "DEPENDENT" Rivierclipper.
1910 "VERTROUWEN" Rivierclipper.
ENKELE ZEESCHEPEN GEBOUWD OP DE SCHEEPSWERF VAN DUYVENDIJK NOORDHOEK TE
PAPENDRECHT O.A.
1853 "GUURTJE EN MARIA" 3 mast bark (380 last, 716 ton). Gebouwd voor
rederij P. Varkevisser te Scheveningen, 39.63 meter lang, 7.18 m breed, 5.66 m hol, kiel
gelegd: 6-9-1853, te water 1854.

(afb. 17 - melding van de kiellegging vand e bark
"Gurutje & Maria" van 380 last op de scheepswerf van Jacob van
Duyvendijk te Papendrecht op 6-9-1853; gebouwd voor reder P. Varkevisser.)
1855 "HENDRIKA" 3 mast bark (397 last/752 ton). Gebouwd voor reder
H.J.L. Minderop te Rotterdam, 41.07 meter lang, kiel gelegd: in 1854.
Al de onder genoemde 9 schepen werden gebouwd in opdracht van DE REDERIJ
"N.V. WILLEM VAN DRIEL" Stoomboot en Transport onderneming te
Rotterdam.
1915 SS "ZUIDERZEE I" (741 ton) 55.07 meter lang.
1916 SS "NOORDZEE I" (725 ton) 57.15 meter lang (te water 15-5-1916).
1917 SS "WITTE ZEE I" (741 ton) 55.07 meter lang.
1918 SS "LAUWERZEE I" (741 ton) 54.95 meter lang (te water 17-4-1918).
1919 SS "OOSTZEE II" (1291 ton) 72.85 meter lang.
1920 SS "NOORDZEE II" (1326 ton) 72.73 meter lang (te water
18-9-1920).
1920 SS "WILLEM VAN DRIEL SR II" (4.350 ton) 91.94 meter lang.
1921 SS "WITTE ZEE II (2630 ton) 91.94 meter lang (te water 14-7-1921).
1923 SS "LAUWER ZEE II" (1385 ton) 72.74 meter lang (te water
6-6-1923).
SCHEEPSWERF NOORDHOEK TE PAPENDRECHT VAN N.V.SCHEEPSBOUWWERF V/H FIRMA
DANIEL DE GROOT & ANTHONY VAN VLIET vanaf 1926.

(afb. 18 - De oprichters van de in 1911 opgerichte
scheepswerf "De Onderneming" te Slikkerveer de zwagers, links: Anthony
van Vliet Ariez (1884 Koudekerke / 1942 Slikkerveer) en recht: Daniel de Groot
Bastiaanz (1882/1919 Vrijenban/Delft).)
In 1926 koopt de N.V. Scheepsbouwwerf v/h De Groot & van Vliet uit
Slikkerveer de scheepswerf aan de Noordhoek te Papendrecht van de scheepsbouwers
van Duyvendijk.

(afb. 19 - Ir. F. Sprey in 1926 directeur van de scheepswerf
"De Groot & Van Vliet" te Papendrecht.)
In Slikkerveer hadden zij al een redelijk grote scheepwerf "DE
ONDERNEMING" met ca.150 man in dienst. De directie was in handen van
ANTHONIJ VAN VLIET ARIEZ (1884) en Ir F. SPREIJ ABRZ die directeur wordt van de
scheepswerf in Papendrecht.
Aanvullende gegevens over de Groot & van Vliet kreeg ik van Ing. G. de Jong
uit Ridderkerk, auteur van het boekje "N.V. Scheepsbouwwerf v/h De Groot
& van Vliet Slikkerveer" uitgave nr. 37 van Stichting Oud Ridderkerk
september 2002.
In 1909 begint de samen werking tussen de zwagers DANIEL DE GROOT en
ANTHONIJ VAN VLIET, dan huren zij de scheepswerf van WOUTER SCHRAM in
Slikkerveer.

(afb. 20 - De scheepswerf van Fa. Wouter Schram & Zn te
Slikkerveer in 1909 gehuurd door Daniel de Groot en Anthonij van Vliet.)
DANIEL DE GROOT BASTIAANZ
(Scheepsbouwer) Geb: 1882, overl: 1919 te Vrijenban, z.v. Bastiaan de Groot
(scheepsbouwer te Vrijenban/Delft) en Geertje Hoogendoorn.
Hij trouwt op 14-6-1911 te Vrijenban met WILHELMINA JOHANNA SPREIJ. Geb:
15-1-1887 te Amersfoort, d.v. Abraham Spreij en Chrisje Broekhuysen.
Hij leerde het vak van scheepsbouwer op de scheepswerf "DE TOEKOMST"
aan de Rotterdamseweg in Vrijenban/Delft van zijn vader BASTIAAN DE GROOT. Deze
had in 1880 de scheepswerf en machinefabriek "DE TOEKOMST" opgericht.
De werf behoorde tot de grotere scheepswerven van Delft. Er werden 12 schepen
per jaar gebouwd en in 1900 had de werf 70 man in dienst.
In 1911 kopen de zwagers de scheepswerf van Firma Wouter Schram &
zonen te Slikkerveer.
Op 15-6-1911 wordt scheepswerf "DE ONDERNEMING" te Slikkerveer
van Daniel de Groot en Anthonij van Vliet opgenomen in de N.V.
SCHEEPSBOUWMAATSCHAPPIJ VOORHEEN B. DE GROOT.
De scheepswerf in Delft wordt in 1915 voorgezet door de firma B. Intvelt &
de Groot.
Daniel de Groot bouwt samen met zijn zwager Anthonij van Vliet verder aan de
uitbreiding van hun scheepswerf in Slikkerveer.
In 1919 overlijdt hij 37 jaar oud.

(afb. 21 - Op de opdrachtbevestiging van 15 februari 1911
komen we 2 namen van scheepswerven tegen: 1e "De Toekomst" te Delft
van Bastiaan de Groot (vader van Daniel de Groot), 2e "De Onderneming"
te Slikkerveer van Daniel de Groot en Anthony van Vliet.)
ANTHONIJ VAN VLIET ARIEZ
Geb: 7-4-1884 te Koudekerke, overl: 1942, z.v. Arie van Vliet en Geertje Spreij.
Hij trouwt 1e x op 5-10-1910 te Vrijenban met CORNELIA DE GROOT. Geb: 1888 te
Vrijenban, overl: voor 1915, d.v. Bastiaan de Groot (scheepsbouwer) en Geertje
Hoogendoorn.
Hij trouwt 2e x op 10-8-1916 te Oudshoorn met ANNIGJE CEELEN VERDUYN. Geb: 1887
te Oudkerk, d.v. Arie Verduyn en Anna Wilhelmina v/d Linden.
In 1909 gaat hij in zee met zijn zwager Daniel de Groot en huren een
scheepwerf te Slikkerveer van de Firma Wouter Schram & Zonen die hun
scheepswerf hadden verplaatst naar Bolnes.
De scheepswerf lag lag aan de beneden mond van de Noord en had een dwarshelling
van 100 meter.
In 1911 kopen zij de scheepswerf en het naast gelegen terrein en geven de
werf de naam "DE ONDERNEMING" en richten zij de FIRMA D. DE
GROOT & A. VAN VLIET op en worden zij onderdeel van de N.V.
SCHEEPSBOUWMAATSCHAPPIJ VOORHEEN B. DE GROOT waarin ook de scheepswerf en
machinefabriek "DE TOEKOMST" te Vrijenban/Delft van Bastiaan de Groot
is ondergebracht.
In 1911 bouwen zij hun 1e schip "AVE MARIA" en heeft de
scheepswerf 30 man in dienst.
In 1919 komt Daniel de Groot te overlijden op de jonge leeftij van 37
jaar. Zijn weduwe WILHELMINA JOJANNA SPREIJ blijft mede eigenares van de
scheepswerf, en haar vader ABRAHAM SPREIJ, houthandelaar te Alphen a/d Rijn,
wordt mede-vennoot van de scheepswerf.

(afb. 22 - De aankondiging van de oprichting op 4 augustus
1920 van de N.V. Scheepswerf v/h de Groot & van Vliet te Slikkerveer.)
Op 4-8-1920 wordt een nieuwe N.V.SCHEEPSBOUWWERF V/H DE GROOT &
VAN VLIET opgericht, en is de directie in handen van ANTHONIJ VAN VLIET
ARIEZ en IR F. SPREIJ.
In 1920 heeft hun scheepswerf in Slikkerveer ca 100 man en dienst en het
streven is om 24 sleepschepen/aken per jaar te bouwen.
In 1926 gaan zij uitbreiden en kopen zij de scheepswerf aan de Noordhoek
te Papendrecht van de scheepsbouwer VAN DUYVENDIJK.
IR. F SPREIJ wordt directeur van de scheepswerf in Papendrecht.
Op de werf in Papendrecht worden volgens oude gegevens in bezit van Oud
Ridderkerk
18 sleepschepen, 1 vlet, 2 heibakken en 142 schepen gerepareerd.
In 1940 had de scheepswerf in Slikkerveer 340 man in dienst.
In 1942 komt directeur ANTHONIJ VAN VLIET ARIEZ te overlijden en wordt
hij opgevolg door zijn zoon ARIE VAN VLIET ANTHZ
In 1949 komt de verlaten scheepswerf aan de Noordhoek in handen van de
Firma CORNELIS VERDOORN die er een zand en grint handel vestigd.

(afb. 23 - Oproep voor personeel in het Advertentie Blad van
26-4-1929 voor de N.V. Scheepswerf v/h de Groot & van Vliet te Papendrecht.)
SCHEPEN GEBOUWD EN GEREPAREERD OP DE SCHEEPSWERF V/D N.V. SCHEEPSBOUWWERF DE
GROOT & VAN VLIET TE PAPENDRECHT
Er werden gebouwd:
2 heibakken
1 vlet
142 schepen gerepareerd en18 sleepschepen gebouwd o.a.
1928 "MARGURITE" Sleepschip
1928 "JOSEPHINA" Sleepschip
1928 "ALMA MARIANA" Sleepschip
1929 "MARIA" Sleepschip
1929 "RIGOLETTO" Sleepschip
1930 "ANTHEMAEL" Sleepschip
1930 "BORELLY" Sleepschip
1930 "GEORGE RATHE" Sleepschip
1930 "HUIBERT MARIA" Sleepschip
1930 "SALVA" Sleepschip
1931 "ADRIANUS" Sleepschip
(c) Papendrecht H.W.G. van Blokland mei en september 2011.